“१५ सय प्रतिकिलोमा बिक्री हुने कालो बेसार: औषधीय गुणले भरिएको नेपालकै सम्भावनाशील जडीबुटी”
कमल कुमार शाही
स्वाभिमान खबर , जेठ १२
काभ्रेपलाञ्चोक । नेपालमा कृषकहरू परम्परागत खेतीबाट हट्दै औषधीय र उच्च बजारमूल्ययुक्त बालीतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। यस्तै एक महत्वपूर्ण जडीबुटी हो – कालो बेसार। ‘औषधिको राजा’ उपनामले चिनिने यो जडीबुटी पछिल्लो समय नेपाली किसानहरूका लागि आम्दानीको नयाँ स्रोत बन्न थालेको छ।
काभ्रेका कृषक सोनु भोटेले कालो बेसारको खेती गरेर एक किलोको रु. १५०० सम्ममा किनबेच गर्न सफल भएका छन्। सामान्य पहेँलो बेसारको तुलनामा अत्यधिक औषधीय गुणयुक्त मानिने कालो बेसारको बजार माग बढ्दै गएपछि उनी जस्ता किसानहरूले यसको व्यावसायिक उत्पादनमा ध्यान दिन थालेका छन्।
नेपालका पहाडी भूभाग कालो बेसारका लागि उपयुक्त मानिन्छ। तर अझै पनि यसको संगठित बजार निर्माण नहुनु, बिचौलियाको चलखेल र सरकारी नीतिगत अपारदर्शिताले किसानहरू समस्यामा छन्। त्यसो हुँदा पनि यसको स्वास्थ्य लाभबारे जनचेतना बढेसँगै यसको माग आयुर्वेदिक कम्पनीदेखि घरेलु उपभोक्तासम्म फैलिँदै गएको छ।
कालो बेसारमा पाइएको कर्क्युमिन तत्वले क्यान्सर प्रतिरोध, रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति वृद्धि, श्वासप्रश्वास सुधार, पाचन सन्तुलन, माइग्रेन नियन्त्रण, छाला रोग उपचारजस्ता अनेक फाइदा दिन्छ। नेपालमा जैविक उत्पादनका हिसाबले उच्च गुणस्तरको कालो बेसार उत्पादन भइरहेकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार प्रमाणीकरण गरी निर्यात गर्न सके मुलुकका लागि ठूलो वैदेशिक आम्दानीको स्रोत बन्न सक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।
सरकार, अनुसन्धान संस्था, किसान र निजी क्षेत्रबीच समन्वय गरी कालो बेसारको उत्पादन, प्रशोधन र निर्यातलाई प्रवर्द्धन गर्न सके यसले नेपाली कृषिमा नयाँ आयाम थप्न सक्छ। उचित तालिम, उन्नत बीउ प्रविधि र बजार पहुँच सुनिश्चित गर्न सके ‘औषधिको राजा’ कालो बेसारले ग्रामीण अर्थतन्त्रमा क्रान्ति ल्याउने सम्भावना देखिएको छ।
#krishisuchana #krishinews #swabhimankhabar
प्रतिक्रिया दिनुहोस्