संसार झस्काउने झल्को : रबिक उपाध्यायको ‘फोटो अफ दि इयर 2025’ बाट अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाली उपस्थिती
कमल कुमार शाही
स्वाभिमान खबर ,बैशाख ६
काठमाडौं, नेपाली युवा फोटोपत्रकार रबिक उपाध्यायले २०२५ को अन्तर्राष्ट्रिय ‘फोटो अफ दि इयर’ को राष्ट्रिय विजेता (National Award Winner) बनेर नेपाललाई विश्व फोटोपत्रकारिताको नक्सामा झनै स्पष्ट चिनो लगाएका छन्। Sony World Photography Awards अन्तर्गत उनी नेपालबाट छनोट भएका हुन्।
फोटोपछाडिको कथा
उपाध्यायको विजयी तस्बिरमा देखिने वृद्धा महिला कास्कीको एक दुर्गम गाउँकी बासिन्दा हुन्। उपाध्याय भन्छन्, “उहाँको आँखामा मैले इतिहास देखेँ, बोली नभएको आत्मकथा देखेँ। त्यो क्षण यति शान्त थियो कि म आफैं केहीबेर रोकिन पुगें।”
उक्त तस्बिर खिच्दा उपाध्याय कुनै समाचारका लागि होइन, आफ्नै फोटोपत्रकारिता परियोजनाको सिलसिलामा यात्रा गरिरहेका थिए।
अन्तरवार्ताबाट झल्किएका दृष्टिकोण
“फोटो पत्रकारको रूपमा होइन, एक दृष्टा भएर खिच्ने गर्छु,” उनी भन्छन्, “हरेक तस्वीरले एउटा मुटु चुम्न सक्नुपर्छ। मेरो प्रयास नै त्यही हो।”
उनका अनुसार, एक फोटोले भाषाको सीमा तोड्न सक्छ, संस्कृति झल्काउन सक्छ, र कहिलेकाहीँ न्यायको आवाजसमेत बन्न सक्छ।
उपाध्यायले आफूलाई अझै पनि सिकिरहेकै यात्रामा रहेको मान्छे मान्छन्। “म जितेँ भनेर अब रोकिँदिन। अझ गहिरो जान चाहन्छु—मानिसको भावनासम्म, आवाज नभएका अनुहारसम्म।”
अघिल्ला कामहरू
उपाध्यायले विगतमा ‘पहाडको पर्खाल’ नामक परियोजनामार्फत पश्चिम नेपालका जलवायु आपदाबाट प्रभावित समुदायहरूको जीवन शैलीलाई फोटोजर्नलिजममार्फत दस्तावेज गरेका थिए।
त्यस परियोजनालाई सन् २०२३ मा काठमाडौंको एक फोटोग्राफी फेस्टिभलमा प्रदर्शनी गरिएको थियो।
भविष्यका योजनाहरू
उनले निकट भविष्यमा ‘इन सर्च अफ साइलेंस’ शीर्षकमा अन्तर्राष्ट्रिय फोटो कथा संग्रह प्रकाशित गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। यस संग्रहमा उपाध्यायले युद्ध, शरणार्थी जीवन, तथा सांस्कृतिक विस्थापनका कथाहरू समेट्ने योजना बनाएका छन्।
“नेपालबाट सुरु भएको मेरो यात्रा अब मानवीय इतिहासतिर मोडिएको छ,” उनी भन्छन्।
रबिक उपाध्यायको कथा केवल एक जनाको व्यक्तिगत सफलता होइन। यो सम्भावनाको कथा हो—जहाँ सीमित साधन र अथाह दृष्टिले नेपाली युवाले विश्वलाई स्तब्ध बनाउन सक्छ।
उनको ‘फोटो अफ दि इयर’ अब केवल एक तस्बिर होइन, त्यो नेपाली दृष्टिको सन्देश हो, जसले संसारलाई देखाइरहेको छ भने विश्वमंञ्चमा नेपालकाे स्वाभिमान काे गौरवलाई थप गौरवान्वित बनाएको छ । उनको फाेटाेमा संवेदना, मौनता, र मानवता कति गहिरो हुन सक्छन् भने गहिरिएर बुझन सकिन्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्